Niektóre szczepy obecne w przewodzie pokarmowym, czy na skórze działają ochronnie nie dopuszczając do rozwoju bakterii chorobotwórczych i grzybów.

Stan swoistej równowagi bakteryjnej ustroju może ulec zaburzeniu np.: na skutek stosowania antybiotyków o szerokim spektrum działania, czy chemioterapeutyków. Leki te działając bakteriobójczo i bakteriostatycznie niszczą nie tylko bakterie chorobotwórcze ale również szczepy korzystne dla zdrowia człowieka. Wyjałowienie przewodu pokarmowego, gdzie bakterii symbiotycznych jest najwięcej może objawiać się biegunkami, wymiotami, bólami brzucha, zapaleniem żołądka i jelit, upośledzeniem wchłaniania pokarmów, zaburzeniami syntezy witamin, co w przypadku witaminy K objawia się zaburzeniami krzepliwości krwi. Ponadto osłabienie populacji bakterii naturalnie zasiedlających organizm ludzki powoduje upośledzenie ogólnych mechanizmów obronnych narażając ustrój na groźne infekcje bakteryjne i grzybicze, a jednocześnie wydłuża okres powrotu do zdrowia. Na skutek osłabienia ochrony bakteryjnej dochodzi również do wzrostu stężenia czynników rakotwórczych w treści jelita.

Warto więc pamiętać, że stosowanie antybiotyków powinno odbywać się wyłącznie pod kontrolą lekarza i powinno dotyczyć jedynie przypadków gdzie antybiotykoterapia jest niezbędna. Najczęstszym błędem popełnianym przez pacjentów jest stosowanie niewłaściwego antybiotyku, często na własną rękę, bez zachowania właściwego dawkowania.

Obecnie uznawaną metodą zapobiegania towarzyszącej antybiotykoterapii degradacji kultur bakterii zasiedlających organizm człowieka jest jednoczesne podawanie preparatów zawierających żywe szczepy bakterii zasiedlające jelita uniemożliwiając inwazję drobnoustrojów chorobotwórczych.

Niebagatelny wpływ na kondycję właściwej flory bakteryjnej jelit ma w społeczeństwach wysoko uprzemysłowionych spożywanie znacznej ilości antybiotyków zawartych w pożywieniu. Obecnie nie tylko owoce i warzywa „utrwala się” antybiotykami nienaturalnie przedłużając termin ich przydatności do spożycia, ale również w trakcie nastawionej na maksymalny przyrost masy hodowli zwierząt antybiotyki dysponowane są bardzo hojnie.

Probiotyki – („pro-bios” dla życia, gr.) to leki zawierające żywe drobnoustroje lub ich mieszane kultury wywierające korzystne dla człowieka działanie. Najczęściej zawierają pałeczki kwasu mlekowego, bifidobakterie, niektóre szczepy drożdży. Poza ochroną flory jelitowej przed antybiotykoterapią ich stosowanie wskazane jest również w biegunkach, zaparciach i zatruciach celem normalizacji środowiska jelit, oraz jak w przypadku drożdży w celu wiązania niektórych toksyn. Istnieją przesłanki do stosowania probiotyków w zaburzeniach naturalnej flory bakteryjnej towarzyszących immunosupresii, radioterapii i chemioterapii, a także alkoholizmowi, infekcjom wirusowym, długotrwałemu stresowi oraz zaburzeniom związanym ze starzeniem się organizmu. Leki te stosowane są również w weterynarii. Przykłady preparatów: Lakcid, Lacidofil, Lactobif, Trilac, Enterol.

Bakterie lecznicze w diecie